Մայիսի 18-ին` Ղրիմի թերակղզու տարածքից Ղրիմի թաթար ժողովրդի արտաքսման 80-րդ տարելիցին, Ուկրաինայի դեսպանատանը հարգալից միջոցառումներ են անցկացվել։
Ուկրաինան հարգալից միջոցառումներ է անցկացրել։
1944 թվականի այս օրը ՆԳԺԿ-ն սկսեց հատուկ գործողություն` Ղրիմի թերակղզին բնիկ բնակչությունից ազատելու համար։ Երեք օրվա ընթացքում Ղրիմից դուրս են բերվել ավելի քան 190 հազար Ղրիմի թաթարներ։ Նաև 1944-ին թերակղզուց արտաքսվել են ավելի քան 40 հազար բուլղարացիներ, հայեր, հույներ, թուրքեր և հռոմեացիներ։
Ղրիմի թաթար ժողովրդի տեղահանումը կոմունիստական տոտալիտար ռեժիմի կողմից Ռուսաստանի գաղութային քաղաքականության գագաթնակետն էր, որն ուղղված էր Ղրիմի դեթաթարիզացմանը։ Ռազմական գործողությունների ժամանակ, մինչ տղամարդիկ ռազմաճակատում էին, խորհրդային իշխանությունը երեխաներին, կանանց և տարեցներին նենգորեն վռնդեց իրենց տներից և աքսորեց նրանց։
Շատերի համար այդ ճանապարհը վերջինն էր։ Ղրիմի թաթարների արտաքսման հատուկ գործողությունը սկսվել է 1944 թվականի մայիսի 18-ի լուսաբացին, իսկ Ղրիմի թերակղզու որոշ բնակավայրերում՝ մայիսի 17-ի նախօրեին։ Դրանում ներգրավված անձնակազմն աչքի է ընկել դաժանությամբ և բռնությամբ։ Ամենից հաճախ Ղրիմի թաթարներին չեն բացատրել, թե ինչ է կատարվում, որտեղ են տանում, իսկ հավաքներին տրամադրվել է ոչ ավել քան 15 րոպե։
2014 թվականին Ղրիմի անօրինական բռնակցումից հետո Ռուսաստանի իշխանությունները շարունակում են վարկաբեկել և ճնշել թերակղզում մնացած Ղրիմի թաթարներին, այն արդարացնում և փառաբանում է ստալինյան ռեժիմը, մեծացնում և կատարելագործում է ռեպրեսիվ քաղաքականությունը, որին արդեն զոհ են գնացել գրավյալ տարածքների հազարավոր բնակիչներ։ Հետևաբար, տեղահանությունից 80 տարի անց ՌԴ-ն շարունակում է ստրկացման տոտալիտար,բնույթով` խորհրդային, ոգով`կայսերական ավանդույթները` իրականացնելով Ղրիմի թաթարների մասսայական ռեպրեսիաները, որոնք համաձայն չեն Ղրիմի թերակղզու օկուպացիայի հետ, որոնք մոտեցնում են Ղրիմի ազատագրումը։ ՌԴ-ն Ղրիմ է բերել քաղաքական դրդապատճառներով հետապնդումներ, բռնի անհետացումներ, սպանություններ, խոսքի և դավանանքի ազատությունից զրկում, մանկության ռազմականացում, շարունակում է Ղրիմի թաթարների բռնաճնշումների տոտալիտար ավանդույթները։
Հետապնդումների և բռնաճնշումների ենթարկված ուկրաինացի ժողովուրդը զոհ Է դարձել 1932-1933 թթ. Սովետի Հոլոդոմորի(սովամահի) ցեղասպանությանը, գիտակցում և լիովին կիսում է տեղահանման ցավը: Սա մեր ընդհանուր ողբերգությունն է։
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադան 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի «Ղրիմի թաթարների ցեղասպանության ճանաչման մասին» № 792-VIII որոշմամբ 1944 թվականին Ղրիմից Ղրիմի թաթարների արտաքսումը ճանաչել է որպես Ղրիմի թաթարների ժողովրդի ցեղասպանություն և մայիսի 18-ը Ուկրաինայում սահմանել է Ղրիմի թաթարների ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր: Որոշման մեջ նշվում է. «Ղրիմի թաթար ժողովրդի վրա համակարգային ճնշումը, Ուկրաինայի քաղաքացիների բռնաճնշումները ազգային հատկանիշով, Ղրիմի թաթարների էթնիկ և քաղաքական դրդապատճառներով հետապնդումների կազմակերպումը, նրանց մարմինները, ինչպիսիք են Ղրիմի թաթար ժողովրդի Մեջլիսը և Ղրիմի թաթարների Կուրուլթայը, Ուկրաինայի ժամանակավորապես օկուպացված տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պետական մարմինների կողմից, սկսած ժամանակավոր օկուպացիայի օրվանից և Ղրիմի թաթարների էթնոցիդի գիտակցված քաղաքականությունը»:
(Ուկրաինայի ազգային հիշողության ինստիտուտի նյութերի հիման վրա)