2026 թվականի մայիսի 25-ին լրանում է Ուկրաինական Ժողովրդական Հանրապետության (ՈւԺՀ) Դիրեկտորիայի նախագահի և ՈւԺՀ բանակի ու նավատորմի Գլխավոր ատաման Սիմոն Պետլյուրայի մահվան 100-րդ տարելիցը։ Նա ուկրաինական ազգային-ազատագրական շարժման խորհրդանիշներից մեկն է։

Որպես ուկրաինական պետության ղեկավար, Ուկրաինական հեղափոխության տարիների ուկրաինական զինված ուժերի կազմակերպիչ և ՈւԺՀ բանակի ու նավատորմի Գլխավոր ատաման՝ Սիմոն Պետլյուրան բացառիկ ներդրում ունեցավ XX դարի սկզբի ուկրաինական պետականության կայացման և 1917-1921 թվականների Ուկրաինական հեղափոխության ընթացքում ռուսական ագրեսիայի դեմ դիմադրության գործում։ Բոլշևիկյան Ռուսաստանի հետ պայքարում նա ուկրաինացիների համար դարձավ ազատության գաղափարի մարմնավորում, իսկ թշնամիների համար՝ «ավազակ», որի անունով կոչում էին նրա հետևորդների ամբողջ սերունդներ։ Պետլյուրականները, ինչպես մազեպականներն ու բանդերականները, ռուսների մեջ վախ և ատելություն էին ներշնչում, քանի որ հենց Մազեպայի, Պետլյուրայի և Բանդերայի նման հզոր անհատականություններն էին ուկրաինացիների մեջ արթնացրել ազատասիրությունը, հաստատակամությունն ու անկոտրում ոգին։

Սիմոն Պետլյուրան ամբողջ կյանքի ընթացքում պայքարում էր Ուկրաինայի անկախության համար ոչ միայն զենքով, այլև խոսքով՝ որպես լրագրող, արվեստի քննադատ և առաջատար ուկրաինական ամսագրերի խմբագիր։ Ռուսական խիստ գրաքննության ամենածանր ժամանակներում նա կազմակերպում էր ընդհատակյա տպագրատներ։ Նույնիսկ արտագաղթում ՈւԺՀ առաջնորդը շարունակեց հրատարակչական գործունեությունը՝ հիմնելով «Տաբոր», «Տրիզուբ» և այլ ամսագրեր, որոնք խոսքը վերածում էին զենքի՝ հանուն ազատ Ուկրաինայի պայքարում։

1921 թվականին Սիմոն Պետլյուրան հարկադրված լքեց Ուկրաինայի տարածքը։ Սակայն նա չհրաժարվեց ՈւԺՀ անկախության համար քաղաքական պայքարից։ Խորհրդային հատուկ ծառայությունները չէին դադարում հետապնդել Պետլյուրային՝ նպատակ ունենալով վարկաբեկել և արատավորել նրա ու նրա կողմնակիցների անունը։

Սիմոն Պետլյուրայի սպանությունը մեծ ազդեցություն ունեցավ ուկրաինական արտագաղթի վրա։ Իր կյանքով և մահով Սիմոն Պետլյուրան ապացուցեց, որ միայն միասնության մեջ ուկրաինացիները կարող են դիմանալ և հաղթել։

Սիմոն Պետլյուրայի մահվանից անցել է 100 տարի, սակայն նա շարունակում է մնալ ազատ Ուկրաինայի համար պայքարի խորհրդանիշ։ Նրա պատվին բնակավայրերում անվանակոչվում են փողոցներ ու այլ տեղանունային օբյեկտներ, կանգնեցվում են հուշարձաններ, ստեղծվում են որմնանկարներ։ Իսկ ամենակարևորը՝ Սիմոն Պետլյուրայի հիշատակը հավերժացված է ժամանակակից ուկրաինական բանակում։

ՈւԺՀ բանակի զինվորները և անձամբ Գլխավոր ատամանը համազգեստին կրում էին թևային եռաժանի նշան։ Շարունակելով պետլյուրական ավանդույթները՝ եռաժանին դարձավ Ուկրաինայի Պաշտպանության ուժերի ռազմական ինքնության մի մասը։ 2017 թվականից այն ներառվեց ուկրաինացի զինվորների համազգեստում։ 152-րդ առանձին եգերական բրիգադը ստացել է Սիմոն Պետլյուրայի անունը։ Բրիգադի զինծառայողները պաշտպանում են մեր երկիրը ռուս-ուկրաինական ռազմաճակատի տարբեր ուղղություններում։

(ըստ Ուկրաինայի ազգային հիշողության ինստիտուտի նյութերի)

Ուկրաինայի ազգային հիշողության ինստիտուտի նախագծերը, որոնք ներկայացնում են Սիմոն Պետլյուրայի գործունեության տարբեր կողմերը, ինչպես նաև լրացուցիչ տեղեկատվությունը, կարելի է գտնել հետևյալ հղմամբ՝  https://uinp.gov.ua/